12-Puntenplan Burgerforum Luchthavenregio Zaventem

Onze kernvisie

- Het Burgerforum Luchthavenregio is voor een duurzame ontwikkeling van de luchthaven en de luchtvaart. Hiervoor is een lange termijnstrategie nodig.

-Het Burgerforum Luchthavenregio blijft gekant tegen spreiding zoals ook de
WGO/WHO dat vooropstelt: “Reduce exposure to noise, while conserving quiet areas”. Overlast, “miserie”, los je niet op door te spreiden maar pak je aan bij de bron. Zoals dat ook geldt voor bv. mestoverschotten, stikstof en PFAS. Een bijkomend risico van en spreidingsscenario is dat het een verdere groei van het aantal vluchten zal mogelijk maken. Onze eis is dat geluidsoverlast ingeperkt wordt aan de bron (door strengere, juridisch afdwingbare geluidsnormen en stillere vliegtuigen) en door  exploitatiebeperkingen. En dus niet afgewenteld wordt boven het dak en de tuin van de buren.

- Voor het Burgerforum zijn volgende twee exploitatiebeperkingen prioritair:

     (i) uitfaseren van nachtvluchten naar overdag: in een eerste fase de vertrekkende nachtvluchten (5.000 op jaarbasis) verbieden, in een latere fase stelselmatige afbouw van het aantal binnenkomende nachtvluchten (11.000);

     (ii) plafond instellen op het aantal vliegbewegingen (max. 220.000/jaar). Beide zijn bovendien realiseerbaar binnen de bestaande capaciteit van de luchthaven, het preferentieel baangebruik en de huidige start/landingsbane

-Daarom willen we ook geen aanpassingen/verlengingen aan de banen (25L & R): voor het Burgerforum zijn die niet alleen overbodig maar ook onverantwoord daar zij de overlastcapaciteit aan de bron sowieso zullen vergroten.

Ervaring tijdens de laatste decennia heeft aangetoond dat spreiding een doodlopend straatje is omdat het rechtvaardig, eerlijk en evenwichtig verdelen van geluidsoverlast altijd conflictueus en juridisch betwistbaar zal blijven. Ook de Vliegwet zal daar niets  aan veranderen. Die wet zal louter een kader scheppen over hoe procedures tot stand komen. Vliegroutes en preferentieel baangebruik worden vandaag bepaald door ministeriële instructies en de AIP, uitgevoerd door skeyes.

Onze kernvisie is geconcretiseerd in volgende 12 punten die we noodzakelijk achten om de gezondheid van alle omwonenden en een duurzame ontwikkeling van de luchthaven(s) en luchtvaart in België te waarborgen. De federale en Vlaamse overheid hebben de opdracht het voorzorgsprincipe te hanteren en daarom doelstellingen en maatregelen te formuleren in functie van de best beschikbare technologie.

12 punten plan

  1. De luchtvaartsector moet bijdragen tot de klimaatdoelstellingen, propere lucht, natuurbehoud en biodiversiteit. Dit vergt een plafond op vervuiling per vliegtuig. Duidelijke normen op vlak van CO2, stikstofoxiden (NOx) en (ultra)fijn stof (maximale totale hoeveelheid ton/jaar) en deze verankeren in onze klimaatdoelstellingen en –inspanningen, alsook in de exploitatievergunning van Brussels Airport.
  2. Slimme heffingen maken een einde aan de oneerlijke concurrentie van de luchtvaart met andere transportmiddelen en doen de vervuiler bijdragen. Op Belgisch niveau vragen wij daarom: - Een belasting per vliegtuig in functie van (1) de geluids- en uitstootclassificatie van het vliegtuig en de afstand van de vlucht; (2) het tijdstip van de vlucht, waarbij vliegen tijdens de piek significant meer belast wordt en (3) de reisbestemming: extra  heffing voor vluchten onder de 500 km of naar bestemmingen die met de trein bereikbaar zijn in minder dan 6 uur; lange afstandsvluchten worden belast in functie van de gevlogen afstand: hoe verder je vliegt, hoe meer je betaalt (principe van ‘de vervuiler betaalt’).
    - Een ticket taks in afwachting van BTW-heffing, vermeerderd met de huidige Diabolotoeslag (die wegvalt voor niet-vliegpassagiers). Kan door omvorming van de inschepingstaks. Op Europees niveau vragen wij:
    - Een belasting op brandstof; bovendien gedifferentieerd om vliegen met zwavelrijke kerosine te ontraden. 
    - BTW op vliegtuigtickets.
  3. Een versnelde overschakeling naar stillere vliegtuigen en vlootvernieuwing zijn essentieel voor het bereiken van bij de geluidsrichtlijnen voor de luchtvaart van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO/WHO) van 2018 https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2018-3287-43046-60243 . Wij vragen een vermindering van de Quota Counts (QC) tegen ten
    laatste 2029.
    - Van 23u tot 6u: QC van 3
    - Van 6 tot 7u: QC van 4
    - Van 7u tot 23u: QC van 12
    Om de vlootvernieuwing daadwerkelijk te realiseren, vragen we een minimum van 60 % voor een geheel van categorie R6, R7, R8 vliegtuigen tegen 2032, en een uitfasering van R4 en R5 vliegtuigen. Daarnaast kunnen Categorie R3 vliegtuigen per direct worden verboden (EU-verordening 598/2014).
  4. Wettelijke geharmoniseerde geluidsnormen in alle regio’s, ook in Vlaanderen. Tegen ten laatste 2032 moet (i) het aantal gehinderden dat in 2019 binnen de 55 – 75 Lden contouren lag met 90 % gedaald zijn ‘s nachts (23u tot 7u) en met 40 % overdag en
    (ii) het aantal overschrijdingen van de frequentiecontouren voor alle geluidsniveaus boven de WHO/WGO-waarden met 90 % gedaald zijn ‘s nachts. Een BAC-stappenplan zal de vooruitgang en opvolging van deze geluidsdoelen verzekeren. De normen moeten immissiegrenzen vastleggen aan het maximaal piekgeluid en aan de maximale overvluchtfrequentie, op basis van de meest actuele gezondheidskundige advieswaarden van de WHO/WGO.
    Een uitfasering en verschuiving van de nachtvluchten naar overdag tegen uiterlijk 2032 (zie punt 8) moet resulteren in een stille nacht tussen 23u00 en 07u00.
    De geluidsniveaus gemeten door het meetnet en de overvluchtfrequenties gemeten door het meetnet en/of berekend door het computermodel moeten een wettelijk (juridisch afdwingbaar) statuut krijgen en overschrijdingen moeten effectief worden bestraft. Omdat het huidige meetnet niet gebied dekkend is, moet het netwerk van meetpunten drastisch uitgebreid worden (op afstanden van 2km, 4km, 8km, 12km, 16km, ... van het geografische middelpunt A0 van de luchthaven).
  5. Proefdraaien in loodsen of binnen geluiddempende muren die het geluid voor de omwonenden drastisch en meetbaar moet verminderen (in plaats van op een proefdraaiplaats in open lucht).
  6. Behoud huidig maximum van 74 vliegbewegingen per uur voor de piekperiodes.
  7. Een plafond op het totaal aantal vliegbewegingen per jaar van 220.000 in 2032.
  8. Gefaseerde afbouw en verschuiving van de nachtvluchten naar overdag tegen 2032, startend met uitfasering van de vertrekken (5.000).
  9. Wettelijke verankering van het historisch preferentieel baangebruik en winddrempels. Performance Based Navigation (Prestatie Gebaseerde Navigatie) procedures - UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/1048 VAN DE COMMISSIE van 18 juli 2018 mogen het historisch preferentieel baangebruik en de windnormen niet wijzigen.
  10. De federale overheid ontwikkelt in overleg met de regio’s en belanghebbenden een duurzame strategische toekomstvisie en een wettelijk kader voor de luchtvaart- en luchthavensector in België met als horizon 2050, op basis van een analyse van alle maatschappelijke kosten en baten: gezondheid, milieu, infrastructuur, mobiliteit, jobs, veiligheid. Een betere connectiviteit tussen luchthavens, onder meer via snelle en regelmatige treinverbindingen moet leiden tot meer specialisatie en een vlottere nationale en internationale bereikbaarheid.
    De overheden (federaal, regionaal, lokaal) werken samen en verzekeren de uitvoering van de toekomstvisie en de naleving van de wettelijke verplichtingen en informeren jaarlijks over de vooruitgang.
  11. Een globaal mobiliteitsplan via samenwerking tussen overheden, privésector en gebruikers.
    - Uitbouw van alternatieve duurzame transportvormen, ter vervanging van vluchten onder de 500km.
    - Uitbouw van een volwaardig Hoppin trein-tram-busstation op de luchthaven. Parking capaciteit voor wagens met voorkeurtarieven voor Hoppin treinreizigers (niet passagiers).
  12. Subsidiëring van regionale luchthavens wordt afgebouwd en stopgezet tegen ten laatste juni 2029. De maatschappelijke kosten/baten analyse van 2022 en het visiedocument 2040 voor de regionale luchthavens van de Vlaamse overheid stelt immers dat de sluiting van de luchthavens in 2030 leidt tot een beter kosten-baten saldo dan een verderzetting van de huidige operationele situatie.Burgerforum Luchthavenregio Zaventem, oktober 2026.

12-Puntenplan Burgerforum Luchthavenregio Zaventem, oktober 2026